Aile sıhhat merkezi çalışanları isyanda: “Sözleşmeler nedensiz feshediliyor, maaşlarda kesinti yapılıyor, minimum fiyatın yarısı kadar maaş veriliyor”

Aile sıhhat merkezi çalışanları isyanda: “Sözleşmeler nedensiz feshediliyor, maaşlarda kesinti yapılıyor, minimum fiyatın yarısı kadar maaş veriliyor”

Sevda Kurtoğlu

Türkiye genelindeki sıhhat ocaklarında çalışanlar, kontratlarının feshedilmesi, maaşlarından
haksız kesinti yapılması, minimum fiyatın yarısı kadar maaş ödenmesi üzere sıkıntılarla karşı karşıya
kaldı. 2010’da sıhhat ocaklarının Aile Sıhhat Merkezi’ne (ASM) dönüştürülmesinden sonra başlayan
sorunlar giderek büyüdü.

ASM’lerde çalışan tıbbi sekreter, acil tıp teknisyeni, ebe, hemşire ve paklık işçisinin haklarını
korumak gayesiyle “Aile Sıhhati Merkezi Küme Elemanları Derneği” kuruldu. Dernek Lideri Faikcan
Büyükkayaer ve Lider Yardımcısı His Tok, yaşadıkları sıkıntılar ve hak arayışları hakkında T24’e
konuştu.

“Bakanlık bünyesine bağlı sıhhat çalışanı olmak istiyoruz.”

4A personel statüsünde çalışan ASM küme elemanlarının en büyük talebi Sıhhat Bakanlığı bünyesinde çalışan sıhhat çalışanı olmak. Aile sıhhat merkezlerinde çalışmalarına karşın sağlıkçı sıfatını taşımadıklarını söyleyen Büyükkayaer, şunları anlattı:

“Biz ASM gruplandırma elemanları olarak 4A emekçi statüsünde çalışıyoruz. Her ASM’nin A B C D E
şeklinde farklı sınıfları var. Her sınıftaki küme elemanlarının, sayısı çalışma saatleri farklılık gösteriyor.
Bizim birinci isteğimiz bakanlık bünyesine bağlı ya da 4D’li personel olarak çalışmak. Bizim şu anda sağlıkçı
sıfatımız yok. Sağlıkçı olmamıza karşın, çalıştığımız ASM’lerde bize bir hücum olması durumunda
beyaz kod verme hakkına sahip değiliz. Sağlıkçı sıfatını kazanmak istiyoruz.“

“İstedikleri vakit mukavelemizi feshedebiliyorlar”

Doktorlarla “çalışma arkadaşı” değil, işveren – emekçi pozisyonunda olduklarını söyleyen Büyükkayaer,
“Herkesin özlük hakkına sahip olması, iş garantisinin olması, çalışma saatlerinin belirlenmesi
istiyoruz. Tabipler bir çalışana sen 7’de geleceksin 6’da çıkacaksın diyebilme hakkına sahip. Bu
durumun ortadan kalkmasını ve çalışma saatlerinin düzenlenmesini istiyoruz. Bizim sözleşmemiz
süresiz 4A personel mukavelesi olduğu için istedikleri vakit mukavelemizi feshedebiliyorlar. İşe dönüş
davası da açamıyoruz. Birçok yer türel süreçle uğraşmak istemediği için çıkarttığı emekçiye tazminat
veriyor fakat vermeyenler de var” dedi.

“Kamu emekçileri ortasında en mağdur sınıf ASM personelleri”

Büyükkayaer, 2019’dan bu yana çabalarını sürdürdüklerini aktarırken, iş yükü en fazla olan kamu
işçileri ortasında olduklarını da ekledi. Büyükkayaer, şöyle devam etti:

“Şu an kamu çalışanı olarak çalışıp da en mağdur olan sınıf ASM küme elemanları. Hem kamuda olan hem de hiçbir hakkı olmayan sınıfız. İnsanlara birebir hizmet edip bu hizmetin dört de bir hakkını alamayan tek işçiler biziz. Yeri geliyor danışman oluyoruz, yeri geliyor giriş yapamayan teyzeye giriş yapıyorsun yeri geliyor kan alıyorsun pansuman yapıyorsun iğne yapıyorsun yeri geliyor o kurumun jeneratör bakımını yapıyorsun.”

“İş barışı için; eşit işe, eşit fiyat ve takım talep ediyoruz”

Büyükkayaer, örgütlenip dernek kurmalarının gayretlerine büyük katkısı olduğunu, siyasi partilere
ve milletvekillerine seslerini duyurmakta kıymetli bir yol kat ettiklerini söyledi. Meclisin yeni
döneminden taleplerine ait umutlu olduklarını söylerken çaba ve çalışma süreçlerini şu
cümlelerle aktardı:

“2010’dan beri ASM küme çalışanları bu mağduriyeti yaşıyor. 2018’de taşeronlar takıma alındı ama
biz alınmayınca ‘artık yeter’ deyip ‘İş barışı için; eşit işe, eşit fiyat ve takım talep ediyoruz’ sloganıyla
hak arayışına başladık. 2019’dan bu yana uğraşımız sürüyor lakin 2023 yılında sesimizi duyurmaya
başladık. Derneğimiz bu yıl 20 Haziran’da onaylandı ve faaliyetlerine başladı. Birinci yıllarda yetkili
birilerine gittiğimizde siz kimsiniz sorusuyla karşılaşıyorduk. ASM küme elemanlarının varlığından bile
haberdar değillerdi lakin artık sizden haberimiz var halinde karşılıklar alıyoruz.”

“Hem meskenlerini hem işlerini kaybettiler”

6 Şubat Kahramanmaraş sarsıntıları tüm bölgeyi olumsuz etkilerken ASM küme elemanları da birçok
noktadan etkilendi. Bilhassa çalıştıkları ASM binaları yıkılan zara gören işçiler uzun müddet işsiz
kalırken, hala işsiz olan çalışanlar de mevcut. Bu bahis hakkında açıklamalarda bulunan
Büyükkayaer, depremzede çalışanların mağduriyetlerini ve dernek çalışmalarını, şu sözlerle anlattı:

“ASM küme elemanlarının yaşadığı işsizlik sorunu tüm ülke genelinde mevcut lakin zelzele bölgesinde
daha ağır yaşanıyor. Hem konutunu hem işini kaybeden depremzede arkadaşlarımız var. Sıhhat ocağı
yıkıldığı için devlet o küme elemanının maaşını bir anda kesiyor. Depremzede hem evsiz hem işsiz
kalmış oluyor. Zelzeleden sonraki aylar bu durumu çok fazla karşı karşıya kaldık. Zelzele bölgesinde
mağdur olan çok arkadaşlarımız oldu. Derneğimizde, cüzi ölçüde maaş alan beşerler para toplayıp
deprem bölgesindeki mağdur olan arkadaşlarımıza yardım etti. O periyotta tek tek arayıp işsiz
kalanlara ulaştık, elimizden gelene yardımı sağlamaya çalıştık. ASM binaları yapılmadığı için hala işsiz
olan arkadaşlarımız var. Şubattan bu yana bekliyorlar. Öteki vilayetlere süreksiz görevlendirme de verilmedi.
Binaları inşa edilse bile tekrar o ASM de işe başlayacaklarının garantisi de yok.”

Ekonomik kriz ASM küme elemanlarının takım almasını engelliyor

Büyükkayaer, dernek açılışını yaptıktan sonra siyasilerden randevu alıp sıkıntılarını anlatmakta
hızlandıklarını belirtti. Her aktifliği, her yeni çalışmayı takip ettiklerini söyleyen Büyükkayaer, şöyle
devam etti:

“Tüm siyasi kanatlara sesimizi duyurmak için çabalıyoruz artık hepsinin bizden haberi var ancak
yapılan çalışmalar şimdi bir sonuca varmadı. Daima, ‘çalışma var ancak nereye konduracağımızı
bilemiyoruz’ formunda dönütler alıyoruz. Şu an ülkede ekonomik kriz olduğu için bu kadar çalışanı
kadroya alırsak mali olayı nasıl halledeceğiz durumundan kelam ediliyor.”

“Yarısı taban fiyatın altında maaş alıyor”

ASM elemanlarının kontratlarında farklılık yaşandığına değinen Tok da tüm gün çalışan personelin
bile mukaveleleri yarı vakitli olduğu için minimum fiyatın altında maaş aldığını tabir etti. Tok,
sözleşmelere itiraz edildiğinde, işten çıkarmaların yaşanabildiğine dikkati çekerek, şöyle konuştu:

“Çalışanların maaşlarının belirleme durumu hekimin vicdanına kalmış bir şey. Tüm çalışanların işe
giriş kontratları farklı. Ben tam gün imzalıyorum tam maaş alıyorum ancak bir diğeri çalıştığı saate
göre imzalıyor. Taban fiyat için 45 saat çalışması lazım ancak tabiple yaptığı muahedede 30 saat olarak geçince tüm gün çalışsa bile mukaveleye nazaran maaş alınıyor. Bu durumda da alınan maaş taban fiyatın altında kalıyor. Bu nedenle mukavele imzalarken dikkatli olmak gerekiyor. Şu an ASM
gruplandırma elemanlarının yarısı minimum fiyatın altında maaşla çalışıyor. Kimi tabipler yarı zamanlı
çalıştıracağız diyor lakin uygulanan farklı olunca itirazlar yaşanıyor. Yapılan rastgele bir itirazda işten
çıkartmalar yaşanabiliyor.”

Tok, bilhassa son devirlerde ASM’lerde yaşanan en büyük sıkıntılardan bir adedinin, “cari ödenek
yetişmiyor” denip küme elemanlarının işten çıkarılması olduğunu belirtti. “Grup düşeceğiz denilerek
arkadaşlarımız işten çıkartılıyor” diyen Tok, “Önümüzdeki 20 gün içinde irtibatta olduğumuz en az 200
tane küme elamanı işsiz kalacak” dedi. Kısa mühlet evvel cari ödenek yetişmiyor mazeretiyle mağdur
edilen bir çalışma arkadaşlarından bahseden Tok, şunları söyledi:

“Muhammed arkadaşımız çok kısa mühlet evvel daha düşük fiyatla çalıştırmak için mukavelesi değiştirildi. Muhammed’in durumunda olan birçok arkadaşımız bulunuyor fakat arkadaşlarımızın bu durumu kabul etmiyorum deme hakkı bulunmuyor. Dava açmak için çalıştığımız kurumda en az 30 kişi çalışması gerekiyor. ASM’lerde 30’dan az personel çalıştırdıkları için dava açmak üzere bir hakkımız yok.”

“Gebe olan askere giden arkadaşlarımız işsiz kalabiliyor”

ASM çalışanları ortasında bayanların mağduriyetinin daha büyük olduğunu tabir eden Tok, “doğum
iznine çıkan bayan arkadaşlarımız ‘işe yine dönebilecek miyim’ tasası yaşıyor” dedi. Tok, benzer
sıkıntıları askere giden erkek çalışanın de yaşadığına da dikkati çekerek, “Doğum müsaadesine çıkan kişi
geri dönebilecek miyim tasası yaşıyor. Vicdanı olan hekimler, ‘senin yerine gelecek olanla 6 haftalık
ya da 8 haftalık mukavele yapacağız sen geri geleceksin’ derken, kimisi bunu yapmıyor. Çıkış
vermemesi gerekirken çıkışını veriyor. Sistemde hala ASM işçisi görünmesi, onun yerine de geçici
personel almaları gerekirken çıkış verildiği için doğum yapan işçiler işine dönemiyor, ya da kişi
geri geldiği ‘zaman senin esasen küçük çocuğun var, süt müsaadesi filan uğraşamayız, yeni eleman alıştı’ deyip
işe geri alımlar yapılmıyor. Tıpkı durum askere gidenler için de geçerli. Askerden döndükten sonra
erkek çalışanlardan birtakım arkadaşlarımız işine devam edemiyor. Bayan işçiler için doğum, erkek
personeller için de askerlik müsaadesinin düzenlenmesi istiyoruz” dedi.

İzmir Escort - Aliağa Escort - Balçova Escort - Bayındır Escort - Bayraklı Escort - Bergama Escort - Beydağ Escort - Bornova Escort - Buca Escort - Çeşme Escort - Çiğli Escort - Dikili Escort - Foça Escort - Gaziemir Escort - Güzelbahçe Escort - Karabağlar Escort - Karaburun Escort - Karşıyaka Escort - Kemalpaşa Escort - Kınık Escort - Kiraz Escort - Konak Escort - Menderes Escort - Menemen Escort - Narlıdere Escort - Ödemiş Escort - Seferihisar Escort - Selçuk Escort - Tire Escort - Torbalı Escort - Urla Escort